Italiaanse kerstbrood Panettone bestaat 100 jaar

Ieder land heeft zijn speciale kerst-cake of kerstbrood. In Nederland kennen we de kerststol, Italië kent de Panettone en de Pandoro, twee broertjes en tevens stevige concurrenten. Voor veel Italianen is ‘hun’ Panettone een Italiaans icoon, vergelijkbaar met de Fiat 500, de Vespa en Nutella.

Panettone

De meningen over de herkomst van de Panettone lopen uiteen. Legendes vertellen dat de Panettone van oorsprong uit Milaan komt, rond de vijftiende eeuw. Daar stond hij het eerst op tafel bij de hertog van Milaan. In 1495 nodigde hij met kerst een aantal gasten uit voor een banket op zijn kasteel. Als dessert serveerde chef Antonio Toni zijn ‘panis quidam acinis uvae confectus’ (rozijnenbrood). Deze creatie viel bij de hertog zo goed in de smaak dat hij Toni verzocht het recept aan alle bakkers in Milaan te verlenen. Het nieuwe brood droeg de naam van de maker: ‘pane di Toni’ (brood van Toni), dat vandaag de dag beter bekend is als panettone.

De meningen over de herkomst van de Panettone lopen uiteen ….

Een andere variant vertelt dat de kok van de eerder vermelde familie per ongeluk het zoete brood voor het dessert had laten aanbranden, waarna een keukenhulp met de naam Toni te hulp schoot en een baksel in elkaar flanste wat bij de hoge heren ontzettend in de smaak viel. Als dank zouden ze het daarom ‘il pane di Toni’, gedoopt hebben.

De hedendaagse Panettone:

Andere bronnen vermelden dat de beroemde Panettone dit jaar zijn 100-jarig jubileum viert. Een eeuw geleden, in 1919, opende banketbakker Angelo Motta zijn zaak in Milaan, waar hij zich toelegde op de verfijning van het traditionele ‘pane natale dei contadini‘ een op de kerststol lijkend ‘boerenkerstbrood’ van meel, krenten en gekonfijte pompoen.

Hij paste het recept aan. Het brood kreeg een luchtigere structuur en wordt gemaakt van een zacht, onvolledig gekookt deeg dat suiker, rozijnen en gekonfijt fruit bevat. Tevens paste Motta de wijze van bakken aan. Niet langer plat op de ovenplaat, maar gewikkeld in een ruime en hoge papieren rol. Daarmee kreeg de Panettone zijn karakteristieke vorm van een toren of, als het deeg boven het papier uit rijst, die van een koksmuts. De nieuwe Panettone was geboren.

Motta werd al gauw een begrip, mede dankzij het goed herkenbare logo met de karakteristieke dubbele t met één dwarsstreep en een grote ‘M’. De ‘forse’ ‘M’ van de familie Motta – vergelijkbaar met die van McDonald – kwam goed van pas, want deze letter verwees ook naar de stad Milaan en naar Mussolini, wat in die jaren politiek gezien ook mooi meegenomen was….  

oh, wat lekker …..

De Panettone geldt sindsdien als het Dolce Milanese  (toetje uit Milaan) bij uitstek, als tegenhanger van die andere noordelijke kerstspecialiteit, de Pandoro van Verona, een hoge en droge cake zonder vruchtjes waarop Domenico Melegatti al in 1894 het octrooi had aangevraagd. In de jaren 50 en 60, toen de Italiaanse economie op volle toeren draaide, nam de consumptie van Panettone enorm toe.

Ik heb me er nog niet aan gewaagd om zelf een Panettone te bakken. Veel Italianen doen bijna ‘spastisch’ over het bakritueel, alleen een echte bakker bakt goede Panettones. Onze ervaring en advies: koop gewoon bij een supermarkt een Panettone van 4 tot 7 euro, want die smaakt net zo lekker als die van de banketbakker waar je 12 tot 18 euro voor betaalt…..

Los van de legendes en tegenstrijdigheden van de herkomst, de Panettone hoort bij Italië en hoort bij de feestdagen en …… is gewoon lekker. Het hapt zo heerlijk weg!

Lees ons eerste boek, L’amore, en beleef onze ervaringen bij het inburgeren in Italië!

L’amore, een boek over twee Nederlanders die een nieuw bestaan opbouwen in Italië

Klik hier voor alle blogs ‘il Tramonto’,
© www.iltramonto.eu – redactie: Sjaak Verweij, foto’s: Ad Smets

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *