Leegstand en bouwvallen in Italië

Wie door bella Italia rijdt ziet geregeld ook minder belle cose (mooie dingen). Vooral de vele bouwvallen zijn een doorn in het oog. Waarom zijn er zoveel verlaten huizen en boerderijen die praktisch op instorten staan? Waarom wordt er niets opgeknapt of afgebroken?

Ik leg het uit

Iedereen die Italië bezoekt, verbaast zich over de enorme leegstand in dorpen en steden. De uitstroom van jonge mensen naar andere landen, op zoek naar werk, is de laatste jaren weer enorm. Geen werk, geen inkomen, geen huis kopen! Noord-Italië loopt leeg, de oudjes blijven achter! Klinkt logisch, niet dan?

Echter ook op het platteland is er een enorme leegstand. Veel boerderijen zijn al in verre staat van verval. Bij navraag blijkt dat door schaalvergroting van de landbouw veel boerderijen leeg kwamen te staan, heel begrijpelijk.

Maar waarom wordt er geen nieuwe bestemming voor deze bouwvallen gevonden?

Verkoop die ‘ruïne’ aan buitenlanders bijvoorbeeld! Logische oplossing, echter van veel Italiaanse vrienden horen steeds weer hetzelfde verhaal. De eigenaar, vaak heb je meerdere familieleden die samen eigenaar zijn, denkt de hoofdprijs te kunnen vragen voor deze ‘prachtige locatie’. Men denkt nog steeds dat de ‘sky the limit’ is, echter de realiteit is anders. Daarom staan gebouwen soms wel decennia lang leeg.

Na het overlijden van de eigenaar gaat het onroerend goed over op de erfgenamen en voor je het weet heb je te maken met 25 eigenaren, ook nog eens woonachtig in meerdere landen, die het nooit eens worden over een verkoopprijs. Daar komt nog eens bij dat over onbewoonbare gebouwen geen onroerendgoedbelasting wordt geheven, dus kost het tientallen jaren aanhouden van een gebouw hen geen cent. Ergo: niemand ziet de noodzaak in om het van de hand te doen. Bovendien is het vigerende adagium: “Ik hou het aan voor m’n kinderen of kleinkinderen”.

Een voorbeeld: Mario, een Italiaanse kennis, vertelde dat hij 30 jaar geleden het ouderlijk huis van zijn vader erfde. Zijn broers kregen ieder enkele stukken land. Gezamenlijk erfden ze de grote stal achter het huis. Mario heeft het oude vervallen huis platgegooid en er een moderne bungalow op gebouwd. Jarenlang heeft hij getracht zijn broers uit te kopen zodat hij ook de oude stal – waar hij tegenaan kijkt – kon opknappen of kon platgooien. De broers waren van mening dat het gebouw met onderliggende grond miljoenen waard was en konden het nooit eens worden over de verkoopprijs. Inmiddels zijn 3 van 4 broers overleden en zijn er nu 18 eigenaren, waarvan er alleen al 4 in Canada wonen. Mario wil zijn huis achterlaten voor zijn zoon en wil hem de ellende met al die erfgenamen besparen en heeft opnieuw geprobeerd tot overeenstemming te komen. Helaas zonder resultaat. Ieder van de 18 eigenaren denkt miljonair te kunnen worden bij een verkoop. Mario kijkt nu al 30 jaren tegen een bouwval aan en over een aantal jaren zijn zoon ook. En wellicht de kleinzoon ook! Dat is de andere kant van Italië!

Meerdere eigenaren: 5, soms 15 en zelfs een keer 50

Nederlanders die een bouwval wilden kopen in de Noord-Italiaanse Dolomieten dachten met de 7 eigenaren tot een deal te zijn gekomen (en dat was al een hele bevalling). Toen de notaris de akte ging voorbereiden bleken er nog eens tientallen eigenaren te zijn, de derde generatie nazaten van Italianen die in de jaren na de 2e wereldoorlog naar Australië zijn geëmigreerd. Drie nazaten zijn zelfs niet meer te traceren en moeten via gerechtelijke bevelen onteigend worden. Dit juridische spel kan wel jaren gaan duren.

Eigen ervaringen: Ook wij hebben dergelijke ervaringen bij onze zoektocht. De vraagprijs van een oud complex – wat al 15 jaar te koop stond – was € 300.000,-. Ons bod van € 180.000 werd afgewezen. Acht jaar later spraken we bij toeval de kopers die het recentelijk voor € 90.000,- hadden gekocht. Een tweede: voor een oud huis in Pertegada vroegen de twee eigenaren € 190.000,-, wat al veel te veel was voor een ‘opknappertje’. Voor de aan het huis vast gebouwde stal –  minder groot dan het huis – vroegen de vijf eigenaren € 200.000,-. De gebouwen stonden toen al 20 jaar te koop en na nog eens 10 jaar staat alles er werkelijk desastreus bij. Midden in het dorp naast het enige hotel wat het dorp heeft. Een idyllisch, romantisch uitzicht vanaf het marktplein, toch!

Dit zijn slechts enkele voorbeelden hoe het er aan toe gaat.

Is hier geen oplossing voor?

Al jaren roep ik dat hier wel degelijk oplossingen voor zijn. Zeker nu tijdens de Corona-crisis komt het onderwerp bij mij weer boven borrelen, wordt het actueel. Na een crisis moet de economie impulsen krijgen, er moet een vliegwiel zijn dat alles in beweging zet. Wat te denken om hele strenge maatregelen te nemen door wél onroerendgoedbelasting te heffen over leegstaande gebouwen, misschien wel het dubbele?! Dan voelen de eigenaren het in hun portemonnee en gaan wellicht nadenken om toch maar eindelijk eens tot een akkoord te komen. Dan maar voor een lagere prijs dan ze al 20 jaar in gedachten hadden…
Kopers moeten aan de slag om alles weer bewoonbaar te maken en gaan verbouwen. Dat betekent werk voor aannemers, metselaars, loodgieters, elektriciens en niet te vergeten omzet voor bouwmarkten en de groothandel. De nieuwe eigenaren – buitenlanders of Italianen die er hun (vakantiewoning) van maken – gaan ook onroerendgoedbelasting betalen en zo krijgt de staat weer geld om andere delen van de economie impulsen te geven.

Een variant op bovenstaande: eigenaren moeten binnen 3 jaar na het ingaan van (mijn 😀) nieuwe regels het leegstaande gebouw verkopen of weer bewoonbaar maken. Zo niet, dan moet het gebouw worden afgebroken.

Ben ik te streng voor de huidige eigenaren, zijn die zielig?

Nee, hier liggen kansen voor mensen die graag op het platteland willen wonen, die geld en energie willen steken om oude gebouwen in ere te herstellen. De steden zijn al overvol, laten we de plattelandsdorpen meer leven inblazen voordat ze helemaal verpauperen. Dan hoeven we met z’n allen niet tegen deze bouwvallen aan te kijken.

Lees ons eerste boek, L’amore, en beleef onze ervaringen bij het inburgeren in Italië!
De mediagekte rondom het Coronavirus even vergeten en lekker ontspannen bij het carnavalstheater - il favoloso mondo di Walt Disney - van het dorpskoor van Camino al Tagliamento.

L’amore, een boek over twee Nederlanders die een nieuw bestaan opbouwen in Italië

Klik hier voor alle blogs ‘il Tramonto’,
© www.iltramonto.eu – redactie: Sjaak Verweij & foto’s: Ad Smets

4 comments

  • Joyce Peterzon

    Dank voor deze informatie. Onwaarschijnlijk deze onroerend goed structuur, én dit zegt ook veel over de houding van de Italiaanse families. Duidelijk verhaal. Ook zeer goede ‘adviezen’ aan de overheid/provincies.
    Maar hoe komt het dat er ondanks bovenstaand zoveel Nederlanders huizen hebben kunnen kopen om daar een B&B te beginnen?

    • admin

      Hallo Joyce, bedankt voor je reactie. Uiteraard wordt er af en toe iets verkocht, ook aan Nederlanders die een B&B beginnnen, maar dat staat in geen verhouding tot de enorme leegstand over het hele land.

  • Aldo De Stefano

    Wij hebben ook weleens naar dit soort huizen gekeken. En zijn ook gewaarschuwd dat het slecht kan aflopen.
    Is het nog steeds zo dat dochters die gaan trouwen wat geld e.d. krijgen en de zonen bij overlijden van de ouders het onroerend goed?
    Overigens een zeer goed verhaal van jullie!!

    • Giulia

      Goedemorgen,
      Op Sicilie, In een prachtig middeleeuwse bergdorpje, Borgo dei Borghi 2018/19 Petralia Soprana (PA), heb ik een huis te koop.
      Geen bouwval! Na enige renovatie, is het ideaal huis voor wie een B&B zou willen beginnen. Vriendelijke mensen, gezonde lucht, de Etna, ver maar zichtbaar. Wil je meer daarover weten?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *