Pitten van de kaki voorspellen het weer van de komende winter

In onze omgeving zie je overal kaki-bomen. Ze vallen enorm op omdat ze eind november geen bladeren meer hebben, maar de vruchten er nog volop aan hangen. Uit ervaring weten we dat de meeste vruchten onbenut op de grond vallen en verrotten. Jammer maar het hoort bij de Italiaanse cultuur: je houdt van de smaak of je hebt er een hekel aan, er lijkt geen middenweg te zijn.

Onze Italiaanse buurvrouw vertelde dat ze als kind zoveel kaki’s (in het Italiaans caco, meervoud cachi ) heeft gegeten dat ze deze veelvoorkomende vruchten als volwassene nooit meer heeft aangeraakt. In de winterperiode hadden de arme families geen geld om vers fruit, zoals bijvoorbeeld sinaasappelen te kopen. De zorgvuldig bewaarde appels waren al snel op en dan waren er alleen nog maar kaki’s die voor de nodige vitamines zorgden. “We aten maandenlang kaki’s, ik kan ze niet meer zien!”

Vreemd maar waar, de tuinen staan vol met deze bomen en de vruchten worden nauwelijks aangekeken. Bomen boordevol met vitamine C en andere gezonde elementen, voldoende voor hele volksstammen. Kaki’s kun je vers eten, er jam van maken of verwerken in gerechten. Wij maakten een paar jaar geleden een flinke lading kaki-jam. In restaurants zie je vaak risotto met kaki op het menu staan.

In de herfstmaanden is kaki fruit – ook wel persimmon genoemd ook in Nederland volop verkrijgbaar. De oranje vrucht met zoet, sappig vruchtvlees en een ietwat stevige schil komt oorspronkelijk uit China. Daar wordt het fruit geprezen voor haar gezondheidsvoordelen en heilzame krachten.

DE PITTEN VAN DE KAKI VOORSPELLEN HET WEER

Wij spraken een Italiaanse man die ons een verhaal vertelde over de kaki wat wij nog niet kenden en onze lezers niet willen onthouden.

Verloren tradities en legendes

Franco: Het is zeker al 50 jaar geleden, of misschien meer, dat deze herinnering bij me opkwam. Het was een van die parels van liefde en wijsheid die ‘la nonna’, mijn oma me leerde als ik bij haar was. Toen ik onlangs een kaki at, leek het wel op het openen van een pagina uit mijn kindertijd.

Ik herinner me dat de herfst het huis vulde met de geur van geroosterde kastanjes en dadels die op het dressoir lagen na te rijpen. ‘s Avonds was er dan het ritueel van de ‘palpatie*1) , Het pakken van de vruchten door mijn oma was bijna een ritueel. Ze raakte ze een voor een aan, voelde er voorzichtig aan en koos de rijpe en zachte exemplaren voor het toetje van die avond.

Ik herinner me nog steeds dat mijn oma heel dicht bij mij kwam zitten op een laag krukje zodat haar hoofd op mijn hoogte kwam. Ze droeg altijd een groot zwart schort over haar lange zwarte jurk en wanneer ze zo laag op het krukje zat leek het voor mij net op een salontafel met een zwart tafelkleed. Terwijl ik de zoete rijpe kaki’s rook begon ze te vertellen hoe we op magische wijze het weer voor de komende maanden konden voorspellen. Voor ons dorp met allemaal boeren speelt het weer een belangrijke rol. Magie? Ik geloofde echt dat ze meer een fee was dan een tovenares. Eén ding is zeker, ze speelde in op m’n kinderfantasie.

Ze maakte de kaki’s heel voorzichtig open, ik herinner me nog de zoete smaak wanneer ik het vruchtvlees at en heel voorzichtig de zaadjes schoon zoog, want die dienden voor de magische voorspelling van het weer. Het volgende ritueel was om met een klein sikkelvormig mes heel langzaam de zaadjes te openen. Voor de magie mochten we slechts 10 zaadjes open snijden. Met grote ogen keek ik toe en volgens mij hield ik mijn adem in van de spanning. In de zaadjes zat het bestek: een mes, een lepel en een vork. En ik weet niet of fantasie of echt was, maar ik geloofde echt dat ze er echt waren.

Het ‘bestek’ voorspelt het weer als volgt:
LEPEL: een winter met veel sneeuw.
VORK: een bijzonder milde winter.
MES: een droge maar zeer koude winter.

Oma telde samen met mij hoeveel lepels, vorken en messen er waren. Waar er de meeste van waren, voorspelden het weer voor de komende winter. Ik verheugde me ieder jaar op 4 of meer lepels want ik was als kind dol op de sneeuw.

Ik weet niet meer of de voorspelling uitkwamen, maar wat mij wel is bijgebleven met hoeveel liefde deze kleine dingen, wijsheden en legendes aan ons werden doorgegeven. In de huidige moderne hectische en technologische tijd gaan we voorbij aan zulke prachtige waardevolle dingen in het leven.

NB: uit andere bronnen vernamen wij dat bij andere families slechts één zaadje mocht worden opengemaakt en dan voorspelde die ene lepel, vork of mes het weer van de komende winter.

*1) Palpatie (Palpazione) – Palpatie of palperen is het uitwendig of inwendig met de hand of handen voelen aan een patiënt als onderdeel van geneeskundig onderzoek.

© www.iltramonto.eu – redactie: Sjaak Verweij – foto’s: Ad Smets

Klik hier voor alle blogs ‘il Tramonto’

Klik hier voor alle recepten op ‘il Tramonto Culinair’

L’amore, een boek over twee Nederlanders die een
nieuw bestaan opbouwen in Italië

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *