Dichter und Bauer, interview met schrijver Franco Falzari
Neem een antiek landhuis in een straat met 9 Italiaanse ‘palazzi’, een interieur dat meer kenmerken heeft van een museum waar IS watertandend huis zou kunnen houden. Een keuken met honderdduizend potjes en flesjes afkomstig uit de apotheek van zijn ouders. En Italiaanse gerechten waarvan het water je in de mond loopt.
Deze ‘ingrediënten’ voor een nieuw verhaal deden mij denken aan ‘Dichter und Bauer’ van Franz von Suppé. Warme herinneringen heb ik aan dit muziekstuk. Op een zondag matinee na de Mis bij Paddy & Ems, vrienden van mijn ouders. Paddy speelde dit stuk geregeld en ik vond het fantastisch. Puur genieten! De opbouw van het stuk; speels de ene maten, breed en majestueus de andere. Flinke crescendo’s die weer gevolgd worden door rust en kalmte.
gevulde, gepaneerde en gefrituurde olijven
Zo verloopt een partijtje bij Franco & Gianna. Een galmend begin met een flinke opbouw. Een kakofonie veroorzaakt door mensen die ieder op een eigen wijze hun entree maken, onder het genot van een paar glaasjes spumante. Heerlijke gevulde en daarna gefrituurde olijven. En vele andere goddelijke antipasti.
We verlaten de keuken en zetten het fonetische samenzijn voort in de eetkamer van waaruit je uitzicht hebt over een verzameling zand, stenen en voorwerpen uit alle landen van Afrika. Franco Falzari en zijn lieve vrouw Gianna, beiden goede zeventigers, hebben een heel apart leven gevoerd voordat ze neerstreken in dit dorpje aan de rivier de Tagliamento.
de door Sjaak gemaakte taart werd met open armen ontvangen
Zijn ouders waren beiden in Triëst apotheker en namen het kind al op 6-jarige leeftijd mee op wereldreizen. Het zat in zijn genen dat ook hij later over de wereld wilde zwerven. Van meer dan 300 woestijnen heeft hij het zand in potjes zitten. En ieder potje heeft een eigen verhaal en een eigen kleur. Nadat hij Gianna had ontmoet nam hij haar mee naar ‘zijn’ wereld. Een wonderschone vrouw en zeker net als hij een artistieke inslag. Samen op een kameel door een woest landschap trekken in een tijd dat ‘gewone’ mensen nog naar Camping ‘de Witte Wieven’ in Nunspeet gingen. Het was een andere tijd waarbij men zich nog geen ‘dikke benen’ maakte om aanslagen van geloofsfanaten en waar de controle aan de grenzen in de kinderschoenen stond. Echter, het is zeer wel mogelijk dat hij vanuit zijn functie als viceconsul voor Italië in zuid Tunesië andere ‘rechten’ kende. Feit is dat zijn huis een museum is en voorwerpen herbergt die je nu niet meer kunt meenemen naar huis.
Laat ik zeggen dat ik prachtige objecten in mijn handen heb mogen houden en waarover ik beloofd heb niet nader uit te wijden. Het huis dat hij heeft ‘gemoderniseerd’ geeft wel aan dat ook hij een kunstenaar is. Okay, hij is architect en dat zie je toch aan verschillende geraffineerde elementen in hun huis. Soberheid en eenvoud in de bouwkunst geven wonderschone resultaten.
En deze man moest zo nodig in zijn nieuwste boek een poëziestuk schrijven over polders. Het grappige is dat, net zoals het woord apartheid in de hele wereld wordt gebruikt, ook Italianen spreken over ‘polder’. Ze hebben het zó uit het Nederlands geplukt! Nog fraaier is dat Franco in dit stuk verwijst naar mijn Sjaak. Hij wordt in het stuk genoemd. Keigaaf!
kip met pruimen
En wat Franco schrijft is zó moeilijk dat we deze ontmoeting hadden ingepland om uitleg bij dit poëziestuk te krijgen, want we snapten er werkelijk geen sikkepit van. Dus na de antipasti in de keuken, de eerste gang (een verrukkelijke risotto van erbe di campo), het hoofdgerecht (kip gesmoord met zwarte pruimen) en het toetje (taart die Sjaak had gemaakt) in de eetkamer, verplaatste het gevolg zich rond de openhaard. Natuurlijk ging de fles grappa mee die kant op.
En toen was het moment aangebroken dat nota bene ‘ik’ het poëziestuk moest voordragen. Bij iedere zin kregen we een behoorlijk lange toelichting. Waarom had hij geen eenvoudigere woorden kunnen gebruiken? Fabiola, een gezamenlijke vriendin, gaf in haar eigen woorden weer wat Franco bedoelde te zeggen al kende ze vele oud-Italiaanse woorden zelf ook niet. Of wist ook zij niet uit de kunstig geformuleerde zinnen de achtergrond te halen van wat Franco bedoelde te zeggen. Feit is dat wij na het eerste couplet vergezeld werden door een hard gesnurk van een van de gasten. De rest had inmiddels ook al de ogen dicht, echter Sjaak en ik moesten met volle aandacht de uitleg ‘uitzingen’. Een uur lang, en dat was zeker geen kattenpis. Daar moesten we toch echt even een flinke emotionele inspanning leveren. Je moet er dus zeker wel iets voor over hebben om vermeld te worden in een boek!
Ad Smets leest voor uit …….. andermans werk
We snappen het dan nu ook helemaal wat hij heeft geschreven. We hebben veel geknikt van ‘ja’ en we hebben aangegeven dat we het stuk zeker een paar keer gaan lezen om het nóg beter te begrijpen. Zeker zijn we trots dat we door de auteur persoonlijk een toelichting hebben gekregen. Geweldig dat Sjaak in zijn boek genoemd is en dat het verhaal over polders gaat. Het kan bijna niet Nederlandser. Zonder schaamte geef ik toe dat dit hoog intellectueel product nog een stapje te ver is voor iemand die nog iets te weinig tijd heeft om de Italiaanse taal als een creatieve hobby aan te merken zoals deze artistieke dichter.
Wie weet kom ik ooit toe aan het schrijven van een boek of gedichten. Vooralsnog werk ik met verve en met veel plezier vanuit Stichting SAM aan een vitale Nederlandse arbeidsmarkt en vanuit de buurtstichting werk ik mee aan een leefbare en veilige buurt in Eindhoven. Verder heb ik ook nog tijd nodig om in onze tuinen rondom onze huizen in Italië te werken. In een ouwe (korte)broek en op klompen en even leven als een boer!
Onderstaand:
1- het Italiaanse gedicht ‘Polders’
2- een fotoreportage van ons bezoek aan schrijver Franco Falzari
Lees hier ons verslag van de officiële boekpresentatie die we hebben bijgewoond
