il Tramonto

Het is heel wat jaren geleden dat we voor het eerst bij Da Bepo hebben gegeten. Inmiddels zitten we er wekelijks. Wat maakt nu dat wij een vaste ‘loop’ hebben gekregen naar dit restaurant in het piepkleine gehucht BUGNINS?

Eten doe je in de Friulaanse restaurants, trattorie, osterie en alle andere soorten eetgelegenheden eigenlijk opperbest. In onze regio Friulië is het traditie om zero kilometer ergo verse producten te gebruiken en aan te sluiten bij dat wat het seizoen te bieden heeft. Dit is absoluut geen moderne trend zoals men in Nederland dat voorgespiegeld krijgt in de Allerhande, Boodschappen, MagaZiNe en alle andere ‘eetblaadjes’.

In Friulië heeft dit echt te maken met de cultuur van de bevolking. Nog niet gek lang geleden was dit deel van Italië een puur agrarisch gebied. Nog steeds hebben de meeste mensen een eigen ‘moestuin’. Toen wij jaren terug onze tuin lieten aanleggen kregen we echt van bijna iedereen het commentaar: “wat moet je in godsnaam met palmen in de tuin, die kun je toch niet eten!”

Ik kan mij herinneren dat diverse ooms en tantes vroeger een deel van de tuin als moestuin hadden ingericht. Wijzelf hadden dat niet, mijn vader had daar toch geen tijd voor. Ikzelf heb enkele jaren – als jonge tiener – een moestuintje gehad en heb er niet alleen veel van geleerd maar ook lekker van gegeten.

Door het ‘ouwerwetse’ gebruik om zelf groente en fruit te kweken, weten de mensen hier ook wanneer je het beste welke landbouwproducten kunt eten, wanneer ze op smaak zijn. Het is dan ook te begrijpen dat als ze eten krijgen voorgeschoteld in een restaurant dat niet eenzelfde intense smaak heeft als bij hen thuis, ze absoluut niet meer terugkeren in dat restaurant. Maar, dit is nog niet alles. De gemiddelde inwoner van Friulië weet echt ook wanneer je het beste welke vissoort moet eten.

Ze leven nog in nauwe relatie met de natuur. Wij Nederlanders hebben de natuurlijke relatie met flora en fauna echt al vele tientallen jaren verloren. Het respect dat je hier aantreft voor alles wat eetbaar is, is geweldig. Hier trekt men erop uit om paddenstoelen te plukken, om kruiden te steken in de weilanden. In maart zie je families met rieten mandjes of plastic zakjes de dijken aflopen om Sclopit te steken, de silenes vulgaris. Daar maken ze een ongelooflijk lekkere risotto mee en een salsa verde van (een groene saus). Er zijn nog steeds veel mensen die eigen beesten hebben of zelf slachten. Beesten met een naam maar op een bepaald moment de mens dienen door op een smakelijk manier op tafel gepresenteerd te worden. Vlees dat eerlijk is, dat je te kort doet met de in Nederland overdreven gebruikte termen biologisch, duurzaam en verantwoord.

Het Friulaanse eetgedrag, de eigen eetcultuur, die tref je aan bij Da Bepo. Meteen bij binnenkomst krijg je een fles witte en rode wijn op tafel gezet: drinken naar eigen behoefte. Een kan water (bubbel en plat), een paar grissini en wat broodjes. En terwijl je de jas nog aan hebt, komen gezellige dames van rijpe leeftijd meteen het menu oplezen. Er is, zoals bij vele restaurants, geen menukaart. Je moet dus goed luisteren en je vooral niet schamen om te vragen wat het is. Luisa, Cristina of Ornella leggen je het met passie uit. Ze hebben alles geproefd en weten hoe het smaakt. Iedere week hebben ze weer andere gerechten op de kaart staan. Zomers de zomergroenten en ’s winters de wintergroenten, tomaten alleen maar in het hoogseizoen wanneer ze het lekkerste smaken. Geen patates frites, maar aardappelen uit de oven zoals oma die vroeger ook maakte.

Verse, eerlijke producten en passend bij het seizoen. Vlees smaakt naar vlees en groente naar groente, puur en (h)eerlijk. En de toetjes? Die smaken naar nóg meer!! En na afloop brengen ze ongevraagd huisgemaakte koekjes, een karafje Verduzzo (de zoete witte wijn van Friulië) en een karafje limoncello. En alsof dat nog niet genoeg is, na het afrekenen krijg je aan de bar nog een likeurtje of grappa aangeboden.

Eigenaar Valentino Bert heeft het restaurant overgenomen van zijn vader. Een man met een goed oog voor wat mensen fijn en lekker vinden: ze moeten zich thuis voelen. Mensen willen verwend worden. Valentino heeft een warme herinnering aan Nederland; hij heeft een tijdje een relatie gehad met een meisje uit Groningen. Zodra er dan ook een Nederlandse gast binnenkomt, belt hij ons en mogen (moeten) we praten met zijn gasten. Regelmatig komen die dan de dag later bij ons op bezoek en lachen we om de wijze hoe het hier toegaat: GEMOEDELIJK en GASTVRIJ.

Inmiddels wonen we al enkele jaren in Camino al Tagliamento, de gemeente waartoe het gehucht BUGNINS behoort en heel veel gasten hebben al samen met ons bij Da Bepo gegeten. En naar grote tevredenheid.

[Show slideshow]

TRATTORIA DA BEPO
Via P. Amalteo, 2
33030 Bugnins – Camino di Taglamento (UD)
T +39 0432 919013
Facebook: https://www.facebook.com/DaBepoBugnins