Santa Marizza, piepklein dorpje met grote historie
Het woord gehucht doet geen eer aan het slechts 110 inwoners tellende Santa Marizza (di Varmo). Met een 15e eeuwse kerkje en een aantal historische villa’s waarin de adel van weleer zich in de warme zomers terugtrok, verdient San Marize (in het Friulaans) wel degelijk haar plekje in de geschiedenisboeken.
Eerlijkheidshalve moeten we vermelden dat de nog steeds bewoonde herenhuizen met hun parkachtige tuinen niet voor publiek geopend zijn, waardoor een bezoek aan Santa Marizza beperkt blijft tot een korte wandeling door het plaatsje en een bezoek aan de kerk. Door de hekwerken van de kasteelachtige ommuringen kun je een paar glimpen opvangen van de riante zomerverblijven waar de flamboyante adel hun gasten in het pittoreske Santa Marizza ontvingen.
De regio rond Varmo was rond 1500 al populair bij schrijvers als Ermes di Collodero en Ippolito Nievo. In latere eeuwen vertoefden Amedeo Giacomini en Elio Bartolini in de 17e eeuwse villa die gebouwd werd door de Graven Cernazai. Deze villa die later is aangekocht door Bartolini heet formeel Villa Bartolini maar wordt in de volksmond “il Palassat” (het paleis) genoemd.
Franca Maldini & Sjaak Verweij tijdens de burgemeestersverkiezing in Varmo
Een eeuwenoude herenboerderij met alle bijgebouwen werd door de Italiaanse schrijver Sergio Maldini (1923-1998) omgebouwd tot de luxe ‘Villa Maldini’. In navolging van zijn bekende roman die het leven in Friulië (Noord-Oost Italië) beschrijft, werd dit historische pand werd later omgedoopt tot ‘Casa Nord Est’. Villa Maldini wordt door de – inmiddels 93-jarige – weduwe Franca Maldini nog steeds gebruikt voor culturele bijeenkomsten, voornamelijk boekpresentaties.
Klapstuk van het dorp is het pittoreske kerkje “Chiesa dell’Assunta’ (kerk van de ten hemel opgenomen Maria) uit de 15e eeuw met de laatgotische fresco’s van Gian Paolo Thanner (1475-1555). Toen wij het kerkje bezochten waren ze volop bezig met de restauratie van deze fresco’s en tijdens ons bezoek werden de eeuwenoude houten deuren verwijderd ter restauratie. Ook de acquasantiera, het wijwatervat uit 1523, was in verband met de werkzaamheden afgedekt.
Een goede reden om over een paar maanden maar eens terug te gaan om alles nog beter te bekijken en – net als deze keer – na afloop een glas wijn te drinken in La Cjasute, de enige uitspatting die dit dorp kent. Maar wel met pizza’s van ‘pane integrale’ (volkoren meel).
