Het beste Italiaanse ijs van Friulië

Eén van de bekroonde Italiaanse ijssalons bevindt zich op nog geen 6 km afstand van ons dorp Pertegada. Het werd tijd om een ijsje te eten bij deze gelateria….

Ook voor veel Nederlanders geldt dat niets kan tippen aan een echt Italiaans ijsje. Volgens de Italianen zelf is dat te danken aan de pure, verse ingrediënten en het feit dat ze hun gelati met vero amore (echte liefde) en aandacht bereiden. Elk Italiaans dorpje hoe klein dan ook, heeft wel een gelateria. Gelato is diep geworteld in de Italiaanse cultuur. Na het avondeten een wandelingetje maken en een ijsje halen hoort bij de cultuur. Bovendien is het heel gebruikelijk om op weg naar een etentje – zomer én winter – bij de gelateria een kilo ijs te kopen voor de gastvrouw.

Het noorden van Italië is het ‘thuis’ van vele Italiaanse ijsmakers. Het zijn veelal de Friulanen die ons in Nederland kennis hebben laten maken met gelato, het overbekende Italiaanse (schep)ijs. Uit pure armoede verlieten veel Friulanen na de eerste maar ook na de tweede wereldoorlog Noord Italië, in de hoop in andere landen geld te kunnen verdienen om hun achtergebleven familie te kunnen onderhouden. Zo brachten de Italiaanse immigranten terrazzo, pizza, pasta én ……. ijs naar Nederland.

Geen Michelin-sterren, maar Gambero Rosso ijshoorntjes
En dat ze lekkere gelati maken wordt bevestigd door Gambero Rosso, ’s werelds grootste autoriteit op het gebied van beoordelingen van de Italiaanse restaurants, ijssalons, eten, wijnen en reizen. De beoordelaars bezoeken de ijssalons in ieder geval twee keer om te voorkomen dat ze een keer ‘geluk’ of ‘pech’ hebben gehad. Ze beoordelen het ijs op smaak, kleur en geur, maar ook op consistentie en temperatuur. Van de 37.000 ‘gelaterie’ die Italië rijk is, werden er 300 bekroond met coni (ijshoorntjes). Slechts 37, precies 1 op de 1000, scoorden drie ijshoorntjes!

In ‘onze’ regio Friuli Venezia Giulia vielen 5 ijssalons in de prijzen, waarvan er twee bekroond werden met de maximale 3 ijshoorntjes. Eén ervan is ijsmaker Alessandro Scian. Naast zijn hoofd-ijssalon in Pordenone heeft hij ook een vestiging in de badplaats Lignano, op nog geen 6 km van ons dorp Pertegada. Daarom werd het tijd dat wij voor il Tramonto een kijkje gingen nemen bij deze Gambero Rosso winnaar.

De eerste keer visten we achter het net. We stonden rond vijf uur voor een gesloten deur. Scian-gelato opent pas om 18.00 uur. Heel merkwaardig, want op de twee kilometer lange winkelpromenade van Lignano zitten wel ruim 50 ijssalons, die de hele dag open zijn om de vele zomergasten te ‘behagen’. Scian kan zich het blijkbaar veroorloven om op een doordeweekse dag pas om 18.00 uur de deuren te openen.

De tweede keer was beter gepland. Het is lastig een keuze te maken uit alle smaken en de onvermurwbare personenweegschaal thuis adviseert de ijsconsumptie en de inname in het algemeen  te beperken. Dus bleef het bij de smaken cioccolato fondente (de zware stevige puur chocolade) en mandorle bianco, wit ijs met amandel. Beiden om je vingers er bij af te likken. Zowel figuurlijk als letterlijk want het was die avond rond de 30 graden en dan loopt het ijs binnen een halve minuut langs je vingers.

Het ijs van Scian moet je echt een keer beleven om voor jezelf een verschil te proeven met andere ijskramen. Dus wie op vakantie gaat in de badplaats Lignano zelf of tijdens de vakantie in de buurt is, raden we zeker aan om een bezoek te brengen aan deze Gambero Rosso ‘sterren’ ijssalon.

Sjaak Verweij, redactie il Tramonto

Persoonlijke bevinding van Ad Smets: Er zijn drukkere plekken in Lignano, waar mensen in de rij staan voor een ijsje. Ik wil dit niet als maatstaf nemen van kwaliteit, maar toch ….!!! Belangrijk aspect wat meespeelt: je kunt het ijs niet zien, het zit in gesloten bakken. Je kunt dus niet op het oog afgaan, je moet het doen met de beschrijving op een bord. Jammer, want de ijsbakken op andere plaatsen lonken op een wijze zo van: ‘kom en neem een ijsje, dit kun je en mag je niet missen!’ De bediening vond ik bijzonder suf en zeker niet het enthousiasme wat ik nodig acht om een ijsje met één bolletje van € 1,40 (normaal tussen € 1,10 en € 1,30) aan mij te verkopen. Het was echt een bolletje, met nadruk op ‘tje’. Het ijs was niet voldoende koud waardoor het bijna onmogelijk was om een foto te maken. De smaak van de cioccolato fondente was prima zoals op vele plaatsen. De smaak van de mandorle bianco vond ik zeker verrassend. Al met al constateer ik voorzichtig op basis van deze ene smaakervaring dat de kans er zeer wel in zit dat Scain de kolder in de kop heeft gekregen bij deze bijzondere award en dat je gaat betalen alleen voor de ‘erkenning’. Jammer!

 

Klik hier voor onze blog over terrazzowerkers die vanuit Friulië naar Nederland kwamen

Klik hier voor een interview met Aldo De Stefano, die in Nederland opgroeide in een immigrantengezin van een Friulaanse terraziere

Klik hier voor alle blogs op ‘íl Tramonto’

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someonePrint this page

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *