Op bezoek bij de Italiaanse hoogadel, de familie Badoglio

Koning, keizer, admiraal, il Tramonto kennen ze allemaal….. Een gouwe ouwe TV reclameboodschap schoot direct door mijn hoofd toen ik mij boog over de introductiezin van onze blog over de familie Badoglio. De familie wie?

Hoge adel die je zeker kent

Hebben we het over de Hohenzollern, Thurn und Taxis, de Windsors of de Oranjes, dan weet je meteen over welke familie we het hebben. Stel dat ik zou schrijven ‘de Bourbon en Parma’ dan weten de meeste mensen het ook wel, dankzij het huwelijk van onze Irene met Carlo. Natuurlijk kennen we ook de achternaam van Koning Filippe, Saksen-Coburg-Gotha. Maar als ik zeg: ‘Huis van Savoye’. Ken je die dynastie en dito familie?

Boerenkool of ‘savoyemoos’

La Casa Savoia, het Huis van Savoye, is een knetter oud adellijk geslacht in Italië die de laatste Italiaanse koningen  voortbracht. Zo was Vittorio Emanuele de derde ook keizer van Ethiopië en koning van Albanië. “Oh, die ken je ook?”

Tja, kan ik me voorstellen, de huidige troonpretendent, Emanuel Filibert van Savoye (1972) is een bijzonder knappe man (getrouwd en kinderen) die regelmatig op de Italiaanse TV verschijnt en die het PR-technisch goed doet. Zijn moeder was de dochter van Koning Albert van België. Zijn vader Umberto II – de laatste koning van Italië – wordt ook wel de meikoning genoemd vanwege het feit dat hij slechts 1 maand koning is geweest.

het kasteel van Flambruzzo van de familie Badoglio

Familie Badoglio

Doch veel Nederlanders en Belgen zullen de familienaam Badoglio niet kennen. Al kwamen we recent een Nederlandse oorlogskenner tegen die de achternaam meteen herkende. “Oh, dat is de premier van Italië geweest ten tijde van WO2!” Tjonge jonge, toch nog bollebozen onder ons. Laat ik eerlijk zijn, wij kenden deze familie echt niet totdat wij ons erin gingen verdiepen. Dat kwam eigenlijk doordat we op verschillende partijtjes werden voorgesteld aan de hertog Badoglio, waarbij diverse mensen hem aanspraken met ‘Sua Altezza’, zijne hoogheid.

Nou stroomt er van verschillende zijde ook adellijk bloed door de eigen aderen doch heb ik een gruwelijke hekel aan nepotisme en aan mensen die denken meer te zijn dan anderen op grond van geboorte, geld of functie. Bewijs je eerst maar eens dat je een goed mens bent en het waard bent om respect te krijgen, iets wat tegenwoordig zelfs onze wereldleiders ontberen. Mijn moeder zei altijd: “als niet komt tot iet, kent iet zichzelf niet!”

Sjaak (midden) naast Alessandro Badoglio, hertog van Addis Abeba met z’n vrouw Clotilde (augustus 2013)

Zijne hoogheid, drink je een wijntje mee?

“Hoezo gebruiken ze die aanspreektitel nog in deze tijd?”, vroeg Sjaak mij. Wetende dat ik best veel weet over dynastieën en adel. “Ik weet het niet, ik ken de familienaam niet!” Niettemin is het in Italië erg gebruikelijk dat men de mensen aanspreekt met titels. Zo noemen ze mij hier ‘dottore’ omdat ik meester in de rechten ben. Ook in presentaties spreekt men de mensen niet bij achternaam aan, doch met de titel, sindaco, sergente, commandante, professore etc, terwijl wij dan mijnheer Janssen zouden zeggen of mevrouw Pietersen. In ieder geval zijn wij gestart met rechercheren. De aan ons voorgestelde hertog is een kleinzoon van Pietro Badoglio.

Maar wie was die Pietro Badoglio?
Na een glansrijke militaire carrière werd hij in 1926 benoemd tot Maarschalk van Italië. In 1943 werd hij premier van Italië. Hij werd zelfs koning van Ethiopië. Potverdorie, niet zomaar iemand dus. Hij was getrouwd met Sofia Valania uit Milaan. Zelf kwam hij uit Grazzano Monferrato, een klein dorpje in de Piëmonte dat in 1939 naar deze grote politicus werd genoemd: Grazzano Badoglio.

Pietro Badoglio met kleinzoon Alessandro op de arm

“Oh, hij was echt een reus en stak altijd een volle kop boven de mensenmassa uit!”, aldus zijn kleinzoon Alessandro Badaglio waarmee wij een interview hadden op het familiekasteel, Castello di Flambruzzo, op 16 kilometer van ons vandaan, en wijst op een foto waar hij op de arm van zijn opa zit. “Het was een blije en opgewekte man die bijzonder veel van zijn kinderen en kleinkinderen hield.”

Wij, Sjaak en ik, kenden zijn broer en diens vrouw al enkele jaren en hadden al een paar keer samen gedineerd waardoor we op voet van vriendschap elkaar bij de voornaam noemen. Met broer Alessandro en zijn bijzonder aimabele vrouw Clotilda hadden wel al een keer kennis gemaakt tijdens een concert dat in de tuin werd gegeven maar ons contact was nog niet echt warm om elkaar te tutoyeren. Het gebeurde eigenlijk heel spontaan bij het laatste tuinconcert waarbij we hem aanspraken met een lekker glas Prosecco in de hand en vroegen naar de mogelijkheid voor een interview. “Beste Alessandro, mogen wij een interview met jou?” Waarop hij spontaan antwoordde: “Oh, wat leuk, jullie kunnen mij op dit nummer bellen, waarop hij ons zijn visitekaartje gaf!” Waarna we de glazen lieten klinken, gevolgd door een hartelijk ‘cin, cin’. Een paar dagen later belden we hem voor een afspraak voor diezelfde week.

Op bezoek bij de hertog

We reden de auto over de (voormalige) ophaalbrug en stopten bij het ijzeren hek. Ik belde aan en even later ging een raam op de tweede verdieping open. “Ik kom er zó aan, ik moet alleen wat gangen door en wat trappen lopen, maar ik kom zo!” De poort ging zowaar elektronisch op afstand open!

Wij konden op die wijze even een paar foto’s maken vanaf de grote cour. En daar stond hij breed glimlachend, een aimabele man. “We hebben onze gewone kleren aan, je neemt het ons toch niet kwalijk dat we geen stropdas omhebben!” Het flapte eruit voor ik er erg in had. Hij lachte voluit en zei dat je met zulke temperaturen je vooral niet druk moest maken om kleding. “Erg genoeg dat je ze aan moet hebben.” Hij zag er informeel doch correct uit, maar ja, hij wist dat hij op de foto zou moeten.

“Ik heb een probleem met mijn knieën en daarom duurt het zó lang om beneden te komen. In deze ouwe kraam krijgen we geen lift ingebouwd!” Waarop hij wees naar het kasteel achter hem.

Daarop gingen we door de hoofdingang naar binnen, door de grote hal naar de antichambre van het kantoor van de vroegere koning, tevens de kleine bibliotheek. “Neem plaats heren!” Na formeel toestemming te hebben gegeven om elkaar te tutoyeren konden we starten met de uitleg waarvoor het interview bedoeld was, te weten een verhaal over de geschiedenis van het kasteel met diverse mooie foto’s. Dan een kort verhaal over Pietro Badoglio, de oud koning en dan afsluitend met een verhaal over het leven als kleinkinderen van een heuse koning in deze moderne tijd.

Op het land en in de grote stad opgroeien

Waar zijn jullie eigenlijk opgegroeid? Hoe zag jullie leven eruit als kleinkinderen van zo’n belangrijke man, was jullie leven erg anders dan dat van ‘normale’ Italiaanse gezinnen?

We zijn in Rome opgegroeid waar mijn opa woonde. Niettemin waren we veel in deze regio aangezien mijn moeder, Giuliana Rota gravin van San Vito Al Tagliamento, hier vandaan komt. Mijn opa van moeders zijde heeft voor haar in 1910 dit kasteel gekocht omdat ze met mijn vader ging trouwen. Grappig is dat je hun huwelijk nu op Youtube kunt zien. Je ziet ook heel duidelijk mijn opa op de beelden. Het huwelijk vond plaats in San Remo.

We zijn dus op verschillende plekken opgegroeid echter we zijn heel normaal behandeld. Zo had mijn moeder in Rome wel 7 verschillende auto’s met chauffeur tot haar beschikking maar mijn opa wilde niet hebben dat de familie een dienstauto zou gebruiken om boodschappen te doen. Mijn moeder nam de fiets of ging te voet en stond net als andere moeders in de rij om voedsel dat op de bon verkrijgbaar was te kopen. Natuurlijk waren bepaalde dingen anders, ook de mensen die bij ons over de vloer kwamen waren mensen die wereldgeschiedenis schreven maar als je daarmee opgroeit is het niets bijzonders. Wij leerden van opa dat we zuinig moesten zijn. Hij was heel boos als men het licht aan liet terwijl men niet in de ruimte vertoefde. Hij heeft zijn familie goede waarden en normen meegegeven die wij nu nog aan onze kinderen meegeven.

Tja als kasteelheer en hoge adel zul je vast en zeker de ongeschreven regel kennen ‘noblesse oblige’ of niet dan?

Jawel, al kennen we sinds 1948 officieel geen adellijke titels meer en is het heus geen luxe om een kasteel te bezitten. Maar toch is het ook nu nog anders. Wij vinden het logisch dat we als hertogelijke familie een cultureel maatschappelijke plicht hebben om ons kasteel en onze tuin op bepaalde tijden open te stellen voor concerten zoals die welke jullie bezoeken en waarover jullie schrijven voor jullie lezers in Nederland en België.

De adellijke titels zijn nu onderdeel van jullie achternaam geworden. Maar gebruiken jullie de volledige achternaam wel nog?

Officieel is de naam Badoglio, hertog van Addis Abeba en markies van Sabotino, maar we gebruiken door de bank genomen alleen Badoglio.

Dus zijn de titels niet alleen voorbehouden aan de oudste mannelijke opvolger, aangezien ik in een stuk las dat de titel was overgegaan van je vader op je oudste broer?

Neen, bij koninklijk decreet is de titel overerfelijk op alle kinderen. In sommige publicaties neemt men mijn oudste broer als voorbeeld van overerfelijke titels. Mijn oudste broer Mario die helaas al 1992 gestorven is, was namelijk getrouwd met de dochter van de keizer van Vietnam waardoor hij en zijn kinderen toch wel in een geheel andere omstandigheid verkeerden en bovendien in Frankrijk leefden. Wat we erg fijn vinden is dat de familiebanden nog steeds warm zijn, zo komt mijn neefje over een paar dagen hier logeren en vakantie vieren.

Deze broer is in Istanboel geboren en later in Parijs gestorven. Al vroeg heeft hij over de wereld gezworven, niet gebruikelijk toch?

Mijn vader was lange tijd diplomaat en heeft op vele plaatsen gewerkt, zo ook in Istanboel waar mijn oudste broer is geboren. Doordat mijn broer na studie in het internationale bancaire circuit terecht kwam ontmoette hij ook zijn vrouw waarna ze zich in Frankrijk hebben gevestigd. Bảo Đại, de 13de keizer van Vietnam uit de Nguyen-dynastie deed afstand van de troon in 1945 en werd verbannen naar Frankrijk. In 1949 werd hij er door de Fransen weer als staatshoofd geïnstalleerd, echter nu als president. In 1955 werd hij bij verkiezingen verslagen door Ngo Dinh Diem waarna hij wederom in Frankrijk woonde. Door alle familiecontacten spreken wij ook Frans al is mijn lievelingstaal toch wel Spaans.

Spaans, hoe dat zo?

Nou, onze dochter is met een Spanjaard getrouwd en woont er nu, dus voor ons ook een uitdaging om Spaans met onze kleinkinderen te praten. Ik oefen erg veel, zo koop ik geregeld een Spaans magazine om te oefenen. Een prachtige taal!

Met de hartelijke groeten aan alle lezers van ‘il Tramonto’ het enige magazine over Friuli Venezia Giulia in Nederland en België!

Inmiddels was hertogin Clotilde binnengewipt en had zich even in een fauteuil genesteld. “Komen jullie dadelijk een lekker bakje doen in onze privévertrekken?  Ik moet nog even naar de pastoor in verband met een huwelijk wat binnenkort hier op het kasteel plaatsvindt. Over een half uurtje ben ik weer terug.

Wat een aardige en lieve vrouw heb je. Waar komt zij vandaan?

Ik heb het echt getroffen met deze prachtige en charmante vrouw. Ze komt uit de buurt van Verona, waar we ook een huis hebben echter wat we tijdelijk hebben gesloten aangezien we hier willen leven. Onze familie wordt eigenlijk gekenmerkt door sterke en toch zachtaardige vrouwen. Mijn oma aan vaders zijde was een lieve en heel gewone vrouw echter ze is in ’42 al gestorven. Mijn oma aan moeders zijde Mary Treherne Dalrymple kwam uit een heel oude Engelse dynastie. Zij was een levenslustige vrouw en is 92 jaar oud geworden. Mijn moeder is hier op het kasteel gestorven in 2001 op haar 87ste. Ze heeft het niet makkelijk gehad met vijf opgroeiende kinderen net na de oorlog en een man die al in 1953 stierf.

Waarom is je vader eigenlijk zo vroeg gestorven?

Hij heeft voor het einde van WO2 in een concentratiekamp (Lago di Braies, Alto Adige) voor politieke gevangenen gezeten. Door toeval is hij niet gefusilleerd en heeft het overleefd, echter door alle ellende en stress heeft hij na de oorlog veel hartproblemen gekregen en is uiteindelijk aan de gevolgen van de gevangenschap gestorven. Veel mensen kennen deze geschiedenis helemaal niet. Mijn opa had zich eind ’44 teruggetrokken als premier in het Tweede kabinet Badoglio en zat met mijn moeder en haar kinderen ergens in de provincie Salerno.

Voor ons Nederlanders is de geschiedenis van Italië, zeker ook als je kijkt naar de periode voor en tijdens de grote oorlogen, bijna niet te snappen. Jouw verhalen die je ons nu tot in detail meegeeft kunnen we daarom slecht in het juiste perspectief plaatsen. Onze excuus hiervoor.

Onze geschiedenis is inderdaad helemaal niet zo makkelijk en vaak ook niet logisch, laat staan leuk. Zowel die van Italië als die van mijn familie. Mijn opa werd verweten dat hij met Mussolini samenspande echter niets is minder waar.

Deel van het kantoor van de koning

Mussolini kon mijn opa (Pietro Badoglio) niet uitstaan, maar opa was wel een lieveling van Koning Vittorio Emanuele, die niet anders kon dan zijn vriend Pietro een paar keer in ‘ballingschap’ te sturen aangezien hij standpunten innam tegen Benito Mussolini. Zo is Pietro tegen zijn wil in als ambassadeur naar Brazilië en ook naar Marokko ‘gestuurd’ waar één van mijn broers in Tanger geboren is. Echter zoals voor jullie is het ook voor veel Italianen moeilijk om een objectieve mening over de ontwikkelingen van de Tweede Wereldoorlog in te nemen. Te snel volgden ontwikkelingen zich op en te vaak werd het onafhankelijke denken met rigoureuze middelen afgedwongen door dictatoriale machthebbers.

Boer en edelman

Okay, de tijd schrijdt voort. Jij bent gaan studeren en hebt een gezin gesticht. De Hertogelijke familie van Addis Abeba, dat zal toch zeker geen windeieren hebben gelegd?

Allereerst had ik helemaal geen zin in studeren en heb ik van alles en nog wat gedaan. Na lang wikken en wegen heb ik een agrarische opleiding afgerond echter uiteindelijk heb ik ervoor gekozen om makelaar in verzekeringen te worden. Het was verre van makkelijk om me een positie te veroveren, ik was en bleef toch de kleinzoon van een koning die in een bijzonder roerige tijd mede het politieke Italiaanse klimaat in Italië heeft bepaald dat gelijk staat met heel veel bittere ellende.

Je kinderen zullen daar toch geen last meer van ondervinden?

Helaas, dat geldt heus ook voor mijn kinderen. Er is weinig begrip voor wat er 75 jaar geleden heeft plaatsgevonden en men verbindt dat nog steeds met ons, afstammelingen. Ik weet dat mijn kinderen vaak extra hun best moeten doen dan wel zich meer moeten bewijzen dan zonder de familienaam. Kortom, onze adellijke titel brengt meer nadelen dan voordelen met zich mee.

Maar kom, Clotilde is terug en we gaan nu boven koffie drinken. En terwijl we door de grote hal naar de naastgelegen trappenhal liepen, stopte hij op de eerste verdieping.

“Verdomd, nou moet ik terugdenken aan gisteren. Ik was met het autootje van mijn vrouw bij een garage in Codroipo. Probleem met de motor waardoor het karretje moest achterblijven. Hij vroeg mijn naam en adres, dus zei ik ‘Badoglio’. “Hoe?” Badoglio, je weet wel die van de Oorlog! Welke oorlog? Ik moet bekennen dat dit dus nu begint te komen, dat men de geschiedenis niet meer kent en men onze achternaam niet meer in verband brengt met, je weet wel!”

En hoe voelde dat?

Tja, ik was verbijsterd en eigenlijk best wel teleurgesteld. Je behoort de geschiedenis van je land te kennen! Van de andere kant gaf het me ook wel een verlichting. Ik hoef me niet meer te verdedigen.

Poeh, op deze leeftijd is het niet te doen om bij deze hoge temperaturen trappen te lopen en dan ook nog eens met een verrekte knie. Ik laat jullie de grote gastensalon zien op de eerste verdieping. Hier hangt een schilderij van een voorvader die onder de Engelse koning diende en een hoge functie had in India.

Bakje doen op de tweede verdieping

We liepen daarna door naar de tweede verdieping. We werden vriendelijk ontvangen door Clotilde en mochten ergens plaatsnemen in de gigantische salon. We kregen uitleg over heel veel schilderijen, voorwerpen en noem zo maar op.

Je familie is met vele andere hoog adellijke families verwant, hebben jullie nog steeds nauwe banden met het Italiaanse koningshuis, want bij de voorstudie kregen we toch wel mee dat de Savoyes op goede voet stonden met je opa.

Laat ik zo antwoorden dat we over heel wat Europese landen familiebanden hebben. Zo was mijn overgrootvader commandant in India en vriend van Edward, Prins van Wales. Van een andere tak gaan we naar Hongarije waar mijn overgrootvader graaf van Waldstein-Wartenberg naast de hoog adel ook Casanova ontving in zijn paleis en Beethoven in 1812 zelfs een muziekstuk vernoemde naar mijn voorvader, de Waldstein-Sonate. Ook in deze tijd ontvangen wij nog enkele bekende mensen en ze slapen hiernaast in deze vleugel.

Sjaak samen met Clotilde

Een koninklijke slaapkamer

Waarop hij een deur opende en wij met hem mee de slaapkamer inliepen. Een prachtige kamer met bijzondere ornamenten en een koninklijk tweepersoonsbed. Hij noemde wat namen van mensen die hier logeerden echter we hebben beloofd om hierover niet te schrijven, hetgeen we dan ook zeker niet doen.

Na de koffie constateerden wij dat we een ongelooflijk mooi beeld hadden gekregen van deze hartelijke mensen. Natuurlijk is het heel bijzonder om in een eeuwenoud kasteel te wonen en behorend tot de hoog adel van Europa, echter je ziet duidelijk dat als je de geschiedenis tot in de genen meedraagt het heus niet altijd makkelijk is om een eigen leven te leiden, zonder de lasten van mogelijke vooroordelen. De Italiaanse Staat laat net als een andere adellijke familie die we hebben geïnterviewd, lees hier, ook deze familie in de steek als het gaat om onderhoud van een historisch monument. Wel eisen stellen en alle veranderingen verbieden, zoals een lift, maar geen cent over hebben om dit monument te behouden voor de toekomst. Foute boel!

Met een hartelijke kus namen we afscheid van Hertogin Clotilde die een speciale groet uitbrengt aan alle lezers van il Tramonto, want ze vindt het geweldig dat wij voor de mooiste Italiaanse regio publiciteit maken, en vervolgden we samen met Alessandro de weg naar de hoofdingang. Wat een warme persoonlijkheid en wat een geweldige kans om onze lezers een korte inkijk te geven in de familiegeschiedenis van een belangrijk historisch figuur, Pietro Badoglio.

Bovenstaand verhaal maakt onderdeel uit van een drieluik:

Deel 1 : Het Kasteel van Flambruzzo, klik hier
Deel 2 : Wie was Pietro Badoglio (1871-1956) – klik hier
Deel 3 : Hoe leeft de hertogelijke familie in de 21e eeuw – Interview met hertog Alessandro Badoglio, klik hier

KLIK HIER VOOR ALLE BLOGS OP ‘IL TRAMONTO’

© www.iltramonto.eu – redactie: Ad Smets – foto’s: Ad Smets

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someonePrint this page

One comment

  • Sandra Kemna

    Geweldig! Die foto’s ook! Ik geniet elke keer weer. Ik heb het al eens gezegd maar naast alle nare berichten die je tegenkomt in het nieuws en op Facebook, zijn dit soort dingen heerlijk! Lekker ontspannen, relaxt, mooi. Een lust voor de hersens en het oog.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *