Wat is een Italiaans geeltje?

GialloFotoSjaakVerweij1Overkomt jou dit ook wel eens? Jarenlang gebruik je een woord en dan ineens realiseer jij je dat je geen idee hebt waar het woord vandaan komt!

Dat had ik nu met het woord giallo (meervoud gialli). Een term die gebruikt wordt voor Italiaanse detectives, zowel in boekvorm maar ook als filmgenre.  Waar vindt deze term zijn oorsprong?

Okay, wanneer je enigszins de Italiaanse taal beheerst, weet je dat giallo de kleur geel betekent. Maar dan ben je nog geen stap verder, behalve het feit dat je ziet dat het merendeel van de Italiaanse detectiveboeken een gele uitvoering of in ieder geval een gele ‘rug’ heeft.

Louter een simpele zoekactie op Google levert het volgende plaatje als resultaat op: allemaal gele covers:

20141017_foto giallo
Na enig speurwerk kwam ik toch achter de herkomst van ‘il Giallo’!
De term vindt zijn oorsprong bij een Italiaanse uitgeverij van simpele massalectuur. De firma Mondadori gaf vanaf 1929 eenvoudige spannende verhalen uit met een gele kaft, de firmakleuren van Mondadori.
Deze ‘pockets’ gingen over geheimzinnige opsporingen en bestonden voornamelijk uit ingevoerde Engelse werken als Sherlock Holmes en Edgar Allan Poe. Tot 1929 was het begrip detective in Italië vrijwel onbekend, want in Italië waren deze verhalen bekend als “avontuurverhalen”. In de jaren 30 en 40 steeg de populariteit van ‘il gaillo’. In de jaren20141017_giallo sherlok homes 40 werd de giallo eigenlijk een vertaalde versie van de Amerikaanse de detectives. Uiteraard vond dit navolging. De Italiaanse schrijvers begonnen – vaak onder een pseudoniem – zelf de verhalen te schrijven in plaats van de Engelse en Amerikaanse verhalen over te nemen.

Het is niet verwonderlijk dat decennialang de term ‘giallo’ ingebakken is in de Italiaanse boekcultuur en later in de filmwereld. De jaren 60 worden beschouwd als de gouden tijd voor de opkomst van giallo-film. Hoe kan het toch zijn dat naast alles Amerikaanse thrillers, horror- en misdaadiflms de Italiaanse ‘giallo’ zo populair en omvangrijk is? Waarschijnlijk omdat de giallo-film nét even iets anders is en vooral kan worden geclassificeerd als NIET-Hollywood film.

En dan blijkt dat ‘il giallo’ oftewel de term ‘het geeltje’ een hele historie met zich 20141017_agatha christie giallomeedraagt. Ik zal er zeker aan terugdenken wanneer ik voor mijn Italiaanse les de vertaalde kinderuitgave van Ten Little Niggers (Dieci Piccoli Indiani) van Agatha Christie uit de boekenkast pak. Een pocketuitgave met – natuurlijk – ……….een gele kaft.

 

3 comments

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *