Tijdens een interview bij het wijnhuis RODARO (azienda Paolo Rodaro) werden wij verrast met een privé rondleiding door hun residentiële villa. Villa Romano is een prachtig landhuis gebouwd in de…
Palazzo Orgnani, paleis of herenhuis?
Samen met een bestuurslid van de vereniging ‘Dimore Storiche Italiane’ (Historische Italiaanse landgoederen) bezochten we – onder leiding van architecte Mariagrazia Zatti – ook Palazzo Orgnani.
De vertaling van de Italiaanse termen ’tenuta’, ‘dimora’, ‘villa’ en ‘palazzo’ is lastig en verwarrend. In Venetië dragen alle belangrijke historische gebouwen de naam ‘palazzo’ wat letterlijk paleis betekent, maar wordt ook vaak gebruikt voor een herenhuis vergelijkbaar met de Amsterdamse grachtenpanden, al dan niet aaneengeschakeld. Onder een tenuta verstaat men een landgoed. Dimora, letterlijk vertaald ‘woonstede’ wordt vaak gebruikt voor een complex van een herenhuis of villa met bijgebouwen. Velen noemen onze eigen Villa Valetudine dan ook dimora maar ook wel tenuta. Wij bezochten echter op één dag drie Veneziaanse landvilla’s en sloten de dag af met een bezoek aan Palazzo Orgnani. Let wel, het woord palazzo gebruikt men ook om een appartementencomplex met meerdere verdiepingen aan te duiden. Palazzo Orgnani is edoch een klassiek herenhuis in het centrum van Udine, ingebouwd tussen andere gebouwen en met een paleisachtige allure.
We werden vriendelijk ontvangen door eigenares Annamaria Orgnani en haar man Raffaele Perrotta, tevens voorzitter van de ADSI, Associazione Dimore Storiche Italiane (vereniging van historische Italiaanse landgoederen). Voordat we begonnen met de rondleiding, kregen we uitvoerig uitleg wat deze vereniging nastreeft. Met hun vereniging willen ze de historische villa’s die nog bewoond worden onder de aandacht brengen van de Italianen. Via ons eigen Italiëmagazine ‘il Tramonto’ hopen ze in the picture te komen van buitenlanders. Alle villa’s kun je op afspraak bezoeken en worden veelal gebruikt als locatie voor trouwerijen en andere grote (bedrijfs)feesten. In Palazzo Orgnani vinden regelmatig boeklezingen en kleine concerten (kamermuziek) plaats. De grote salon is echt een droomplek voor een prachtig vioolsonate terwijl de gigantische overkapte entree grenzend aan de binnentuin een boeklezing een extra romantisch tintje geeft.
In 1717 kocht de familie Orgnani een paar houten huisjes die al snel werden afgebroken. Op het stuk grond werd Palazzo Orgnani gesitueerd, zoals het nu nog bestaat, alleen is de gigantische tuin met agrarische grond ‘omgetoverd’ tot stadsbebouwing van de huidige stad Udine. Er resteert nu slechts nog een flinke stadse binnentuin met omliggend andere herenhuizen en flats.
In 1762 resp. 1768 ging Palazzo Orgnani over in handen van de familie Follini en Guilio Antonio Agricola. De daarop volgende eeuwen wisselde het regelmatig van eigenaar tot na de eerste wereldoorlog verre familie van de oorspronkelijke familie Orgnani het palazzo kocht.
Al bij binnenkomst op de binnenplaats werden we geattendeerd op twee bijzondere werken: op de rechtermuur een fresco van ‘De Tronende Madonna met Kind’ van de kunstenaar Gaspare Negro, dateerbaar rond 1540. Deze fresco is vanuit een kerk in Udine verplaats naar Palazzo Orgnani. Als tweede eyecatcher een ‘kop’ met een gapende mond, wat lijkt op een kleinere versie van ‘La Bocca della Verita’ (de mond van de waarheid) in Rome. Uiteraard moest Ad z’n hand hierin steken om te kijken of z’n hand – volgens de legende bij een leugenaar – er niet af zou vallen….. Het viel gelukkig mee, de hand zit er nog aan!!! Zelfs de eigenaren moesten lachen bij de spontane actie van Ad. Zij vertelden ons er meteen bij dat het echt geen mond van de waarheid is maar een zogenaamd ‘graanmasker’, zijnde het startpunt van een ventilatiekanaal naar de zolder waar vroeger graan werd gedroogd.
Over het interieur hoeven we niet veel te vertellen, de fotoreportage spreekt voor zich. Voor de zoveelste maal werden we met de neus op de feiten gedrukt dat het erg moeilijk is om dergelijke herenhuizen in goede staat te houden, laat staan om er comfortabel in te kunnen leven. Niet geïsoleerd, grote ruimtes, hoge plafonds, kierende ramen en deuren met enkel glas, dus nauwelijks te verwarmen. Ook dit echtpaar woont in een klein intern appartementje wat nog net een beetje te verwarmen is.
Al met al een prachtige ervaring om deze historische panden te hebben kunnen bezoeken. Via onze website www.iltramonto.eu en nieuwsbrieven zullen we extra aandacht besteden aan deze unieke plekjes in de noord-Italiaanse regio Friulië in de hoop om extra publiek te generen om deze te gaan bezichtigen.
Palazzo Orgnani
Via Jacopo Marinoni, 10
33100 Udine UD
+39 335 368960
