Een wijntoer, dat is écht een hele toer!

il-tramonto_4943In Noord-Italië worden rond 11 november vele festiviteiten georganiseerd als Feste di San Martino (St. Maarten). Over de herkomst zijn de meningen verdeeld maar in het algemeen wordt het tevens gezien als de afsluiting van het agrarische seizoen. De wijnboeren hebben de nieuwe wijnen in het vat zitten, alle maisvelden zijn kaal en de laatste pompoenen zijn geoogst. De hardwerkende agrariërs kunnen even relaxen en de overige dorpsgenoten sluiten zich solidair aan.

Onder de naam ‘Cantine Aperte’ houden diverse wijnboeren een weekeinde Open Huis. Een gelegenheid bij uitstek om eens binnen te stappen bij een voor jou onbekende wijnboer. Twee dagen vol rondleidingen en uitleg over de wijnproductie. En het belangrijkste: wijnproeven. Veel wijnboeren pakken groots uit met livemuziek, aanvullende activiteiten en lekkere hapjes als prosciutto en lokale kaassoorten. Bij een paar ‘duurdere’ wijnboeren betaal je een symbolisch bedrag om te proeven, maar bij de meesten is het proeven gratis.

il-tramonto_5042-panorama_collio

Alhoewel Cantine Aperte bedoeld is om de bevolking beter bekend te maken met hun eigen regio en ondertussen nieuwe klanten te trekken, speelt het woordje gratis een grote rol. Voor veel Italianen dé kans bij uitstek om op een zonnige dag er met de hele familie op uit te trekken.

Zonder schroom vertrekken
Voor ons de kans om vrijblijvend bij een wijnhuis binnen te stappen en …… nog belangrijker: de vrijheid om gewoon op te stappen. De rest van het jaar worden we als journalisten met alle egards ontvangen door de eigenaar of oenoloog, krijgen we een rondleiding door la cantina en krijgen we vrijwel het hele assortiment aan bubbel-, witte en rode wijnen te proeven. Daar moeten we dan wel vaak een aantal uurtjes voor uittrekken. Zelfs wanneer de wijnen ons ‘minder’ bevallen of wij de wijn veel te duur vinden, voelen wij ons moreel verplicht een aantal flessen te kopen. Wanneer we tijdens Cantine Aperte geen goede indruk hebben of de wijnen niet lekker zijn, dan vertellen we niet dat we journalisten zijn en kunnen we zonder schroom vertrekken om onze zoektocht te vervolgen.

Uit ervaringen weten we dat het niet haalbaar is om op één dag meer dan drie wijnboeren te bezoeken, dus zaterdagochtend de auto in richting het wijngebied ‘de Collio’ (op ongeveer 55 km afstand) met een shortlist van drie wijnhuizen waar we nog niet geweest zijn en waarvan we de wijnen nog nooit gedronken hebben.

il-tramonto_5047_collio

en Sjaak blijft geduldig wachten……

Pas op: overstekende fotograaf!
De rit er naar toe is al volop een genot, in het voorjaar de bloempracht, ’s zomers de velden met zonnebloemen gevolgd door velden vol met sappige druiven en nu in het najaar is de natuur gehuld in herfsttooi. De wijngaarden die tegen de heuvels op liggen kleuren geel, oranje, rood en bruinrood. Ad heeft de neiging om op elke hoek te stoppen om foto’s te maken. De heenreis duurt altijd langer dan ons navigatiesysteem aangeeft, want die heeft geen optie ‘kies route met fotograaf aan boord’.

il-tramonto_4877

de ingang van wijnhuis Castello di Rubbia

Castello di Rubbia
De eerste stop was gepland bij wijnhuis Castello di Rubbia. Bij aankomst op het aangegeven adres bleek al dat het wijnhuis niet ín maar vlakbij het kasteel gevestigd was. Het gekke was dat je geen gebouw zag, alleen maar een ondergrondse ingang. En zo bleek het ook bedoeld te zijn. Een enorme wijnkelder uitgehakt in de grotten. We keken onze ogen uit en we vermoedden dat we hier een juweeltje hadden gevonden om op il Tramonto over te berichten. Er is zoveel te vertellen over deze unieke locatie, het kasteel en hun voortreffelijke wijnen, dat wij hier een separate/extra blog aan gewijd hebben (lees hier onze belevenissen bij Castello di Rubbia).

il-tramonto_4957_rubbiaGrensgebied Slovenië Op weg naar het dorpje San Floriano di Collio reden we zo dicht langs de Slovenische grens dat onze mobieltjes continue piepten, afwisselend “Welkom in Slovenië” en “Welkom in Italië”. Op alle borden worden de plaatsnamen in twee talen aangeduid en aan alle namen die je onderweg tegenkomt, realiseer je je dat je door een grensgebied rijdt.

Snelle wijnboer
Wijnhuis is een groot woord, want Davide Graunar ís Graunar. Een agrariër met een paar kleine wijngaarden en dito kleine wijnproductie. Hij doet alles in z’n uppie: werken op het land, de wijnproductie, de verkoop en zelfs de hele administratie. Een aardige kerel met veel ADHD-trekjes en een prachtig verzorgd gebit. Wij zijn inmiddels toch heel wat gewend, maar hier moesten we stevig doordrinken, want binnen vijf minuten hadden we drie witten wijnen en één rode wijn geproefd. In een rap tempo passeerden de familiegeschiedenis, de slechte economie, de corrupte politici, de Amsterdams rosse buurt, de coffeeshops, de kleurige tulpenvelden en de beroemde Nederlandse fietspaden de revue. Hij struikelde over zijn eigen woorden, stelde vragen maar wachtte de antwoorden niet af, laat staan dat wij toekwamen aan het stellen van vragen.

il-tramonto_5005_graunar

proeven bij wijnboer Graunar

Zijn Friulano verrastte ons, een verrukkelijke geur en smaak. Hij noemde deze wijn zijn toppertje en daar had hij gelijk in (klik hier voor onze wijnwaarderingen van deze wijn ). De Sauvignon miste helaas de typische Sauvignon-geur en terwijl hij op verzoek van Ad een fles Malvasia opentrok, waarschuwde hij dat hij zelf deze wijn niet lekker vond, te veel ‘macinato’. De dunne, tere schillen van deze druivensoort had hij te lang geperst, waardoor de smaak lijkt op druivensap gemaakt van overrijpe druiven. Hij had gelijk en we hadden er tevens weer iets bij geleerd. De enige rode wijn bestond uit een combinatie van Merlot en Cabernet Franc. Laten we het er op houden dat de passie van deze wijnboer duidelijk bij de witte wijnen lag en niet bij rode wijn. En echt waar, tien minuten later stapten we weer in de auto. Zo snel hadden we nog nooit vier wijnen geproefd.

In dit dorpje hadden we dus één wijnboer, Graunar, op ons lijstje staan, echter toen we na tien minuten weer in de auto zaten en we er achter kwamen dat honderd meter verder een tweede wijnboer meedeed aan ‘Cantine Aperte’ konden we het niet laten om een extra wijnboer ‘te doen’. Daar gingen onze goede voornemens….

il-tramonto_5025_draga

druiven hangen aan lijnen te drogen

Wijnhuis Draga wordt gerund door de van oorsprong Sloveense familie Miklus. Prachtig gelegen met wijnranken tegen de heuvels op en een fantastisch panorama. Ad had al een tiental foto’s geschoten voordat we überhaupt het proeflokaal binnen liepen. Vooral de waslijnen met druiventrossen trokken zijn aandacht. Voor een passito wijn worden vaak de druiven in kistjes of manden enkele weken gedroogd. Bij Draga hangen ze aan lijnen. Een op hout gestookt fornuis zorgde voor een aangename warmte in de serre en de op het fornuis gebrande kastanjes zorgden voor een winterse geur in dit proeflokaal. De aanwezige bezoekers deden zich te goed aan de warme kastanjes, stukjes brood met kaas, ham en salami en uiteraard de wijnen. We werden hartelijk ontvangen door moeder Miklus die direct aankondigde dat ze de honneurs waarnam voor haar zoon. Door een miscommunicatie hadden ze ingeschreven op deze open dagen en tevens op een wijnbeurs in Udine. Zoonlief en oenoloog was in Udine en zij wilde ons graag wijn inschenken, maar we moesten vooral geen moeilijke vragen stellen. We gaven aan een andere keer graag terug te komen, tevens gezien de drukte in het proeflokaal en het feit dat dit sowieso niet was ingepland. Moeders was resoluut en we konden hun mooie locatie niet verlaten il-tramonto_5024_dragavoordat we in ieder geval één wijn van hen geproefd hadden. Zo volgzaam als we zijn, drongen we niet langer aan en genoten van een Ribolla Gialla 2009 voor de een en een Malvasia 2013 voor de ander. Op de foto’s zie je de oranje-achtige kleur van de Ribolla Gialla waarbij tijdens het gistingsproces 25% van de schillen de kleur en de smaak bepalen. Een risicovol proces, want te lang en teveel druivenschillen mee laten gisten kan de smaak ook bederven. Dit was een juweeltje van een wijn, geen allemansvriendje en ook niet geschikt als aperitief. Past goed bij stevige vis zoals zalm en makreel of bij gevogelte. Moeders gaf ons als test een zelfgemaakt ‘snoepje’ van druivenmoes, ingedikt (zonder suiker) met stukjes walnoot. Zij had gelijk, deze goudgele wijn kun je zelfs bij lichtzoete gerechten drinken.

En nu gaan we echt naar het laatste adres op ons lijstje!
Wijnhuis Villa Russiz ligt in het dorp Capriva del Friuli. De Via Russiz was snel gevonden en niet op het aangegeven huisnummer 4, maar op nummer 8 kwamen we aan bij wijnhuis Russiz. We werden hartelijk ontvangen en het viel ons op dat wij de enige bezoekers waren en dat tijdens Open Huis. Uiteraard konden we hun wijnen proeven. Tijdens het proeven vroegen we of er die dag veel belangstelling was voor ‘Cantine Aperte’. “Nee, wij doen niet mee met dit project, wel een wijnhuis iets verderop aan dezelfde straat. Dat is Villa Russiz, wij heten Russiz Superiore!”

il-tramonto_5075_feluga_russiz-superiore

Ad Smets & Marco Felluga

Dan nog even samen op de foto met Marco Felluga, die niet alleen eigenaar is van Russiz Superiore maar ook van wijnhuis Felluga. We beloofden om een afspraak te maken in december.

Twee keer Russiz in één straat, echt waar, dit konden wij niet weten. Dus toch nog op weg naar Villa Russiz, want ja, die stond per slot van rekening op ons verlanglijstje, toch……?

il-tramonto_5086_russiz

het kasteel bij Villa Russiz

Villa Russiz bleek een enorm complex te zijn, bestaande uit een kasteel, een oude hoeve, een eigen kerk en een wooncomplex. Villa Russiz is naast een wijnhuis een stichting die ouderloze en verwaarloosde kinderen opvangt. Er is geen winstoogmerk en alle winst die op de verkoop van hun wijnen wordt gemaakt, komt ten goede aan de stichting voor de opvang en onderwijs van de kinderen. Over het goede doel, de bijzondere gebouwen, het wijnhuis en hun wijnen is zoveel te vertellen, dat we daar een andere keer een reportage over maken. We zullen niet verhullen dat we wel diverse witte wijnen hebben geproefd. Hoe die smaakten? Dat kun je zien op onze pagina Wine Rating (klik boven de eerste kolom, dan staan de wijnhuizen op alfabetische volgorde en kijk bij Villa Russiz)

Ondanks al onze goede voornemens om het deze keer bij drie wijnhuizen te houden, zijn het er uiteindelijk toch vijf geworden. Maar laten we toch eerlijk zijn: bij eentje kwamen we toch langs omdat ie in hetzelfde gehucht aan dezelfde straat lag en de andere was echt onopzettelijk, ECHT WAAR!!!

 Klik hier voor al onze blog’s over Italiaanse wijnen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *